Norma PN-EN 12210

PN-EN 12210 to norma, która porządkuje temat odporności okien i drzwi na obciążenie wiatrem. Mówi wprost, jak sklasyfikować wyrób po badaniu laboratoryjnym, tak aby wynik był porównywalny między producentami i czytelny dla projektanta oraz inwestora. Klasyfikacja dotyczy kompletnego, zmontowanego okna lub drzwi, przebadanego zgodnie z metodą badawczą z PN-EN 12211.

Co jest oceniane
Norma PN-EN 12210 opisuje klasy w dwóch obszarach:

1. odporność na parcie i ssanie wiatru, czyli poziom ciśnienia, które wyrób wytrzymuje podczas badania
2. ugięcie elementów ramy i skrzydła pod obciążeniem, czyli sztywność konstrukcji

Wynik podaje się jako zestaw: litera (ugięcie) + cyfra (ciśnienie). Przykład: C3.

Jak wygląda badanie, na którym opiera się klasyfikacja
Badanie wykonuje się na zamontowanej próbce. W trakcie testu przykłada się do niej dodatnie i ujemne ciśnienie, które symuluje działanie wiatru na elewację. Norma rozróżnia trzy poziomy obciążenia:
P1 to ciśnienie główne, na którym mierzy się ugięcia i na podstawie którego ustala się klasę ciśnienia.
P2 to połowa P1 i ten poziom obciążenia powtarza się 50 razy, żeby sprawdzić zachowanie przy obciążeniach cyklicznych.
P3 to 1,5 razy P1 i jest to próba bezpieczeństwa.

Relacje między poziomami są stałe: P2 = 0,5 P1 oraz P3 = 1,5 P1.

Klasy ciśnienia, czyli „cyfra” w oznaczeniu
Norma definiuje klasy 1–5, przypisane do rosnących wartości P1 (w Pa). Im wyższa klasa, tym większe obciążenie wiatrem, które wyrób przeszedł w badaniu. Dodatkowo norma przewiduje klasę „E” dla wyników powyżej klasy 5. Wtedy w oznaczeniu podaje się rzeczywistą wartość P1, np. E2350.

Klasy ugięcia, czyli „litera” w oznaczeniu
Sztywność opisuje się literami A, B, C. To klasy względnego ugięcia czołowego najbardziej odkształcającego się elementu ramy lub skrzydła przy ciśnieniu P1. Granice są zdefiniowane jako ułamek długości elementu:
A: ugięcie nie większe niż 1/150
B: ugięcie nie większe niż 1/200
C: ugięcie nie większe niż 1/300

Wyższa litera oznacza mniejsze dopuszczalne ugięcie, czyli większą sztywność.

Wymagania funkcjonalne i bezpieczeństwa
Sama wartość ciśnienia i ugięcia nie wystarczy do nadania klasy. Norma wymaga też, aby przy P1 i P2:
nie było widocznych uszkodzeń, takich jak rozszczelnienia, poluzowania skrzydła, odspojenia okuć czy listew przyszybowych
wyrób pozostał sprawny
przepuszczalność powietrza po testach P1 i P2 nie pogorszyła się ponad limit deklarowanej klasy z PN-EN 12207 o więcej niż 20 procent

Przy P3 dopuszcza się pewne uszkodzenia elementów okuć lub profili, o ile nic się nie odłączy i wyrób pozostaje zamknięty. Jeśli pęknie szyba, norma dopuszcza jej wymianę i jednokrotne powtórzenie próby.

Jak interpretować klasę w praktyce
Oznaczenie typu C3 czy B4 mówi o zachowaniu konkretnej konstrukcji w badaniu. W realnym doborze znaczenie mają też wymiary, podziały, sposób szklenia, okucia i sposób montażu. Najprościej: cyfra mówi „ile wiatru” wyrób zniósł w badaniu, litera mówi „jak bardzo się ugiął” przy tym obciążeniu

Dzięki temu łatwo porównać produkty i dopasować je do lokalizacji, wysokości budynku i strefy wiatrowej projektu.