Okucia

Czym są okucia okienne?

Okucia okienne to zestaw metalowych mechanizmów montowanych w ramie i skrzydle okna, które odpowiadają za jego otwieranie, zamykanie, uchylanie i uszczelnianie. W skład kompletnego zestawu okuć wchodzą zawiasy, rygle, zamki obwodowe, klamki oraz zaczepy antywłamaniowe. Jakość okuć bezpośrednio wpływa na szczelność termiczną, odporność na włamanie i żywotność całego okna.

Rodzaje okuć okiennych – porównanie

Winkhaus activPilot Concept

Winkhaus activPilot Concept to modułowy system okuć uchylno-rozwieranych, który umożliwia konfigurację okna pod konkretne wymagania – od standardowej funkcjonalności po rozbudowane zabezpieczenia antywłamaniowe. System jest kompatybilny z większością profili PVC dostępnych na rynku.

Kluczowe właściwości:

• Modułowa budowa – możliwość rozbudowy o dodatkowe funkcje (mikrouchył, blokada otwarcia, ogranicznik rozwarcia) bez wymiany całego zestawu
• Płynne prowadzenie skrzydła dzięki precyzyjnym tolerancjom produkcyjnym
• Certyfikowana odporność na włamanie klasy RC 1 i RC 2 po zastosowaniu zaczepów antywłamaniowych
• Kompatybilność z systemami sterowania elektrycznego i automatyki okiennej

Kiedy wybrać activPilot Concept? Gdy budujesz lub remontujesz dom i szukasz okuć do standardowych okien uchylno-rozwieranych z możliwością późniejszej rozbudowy o funkcje bezpieczeństwa lub automatyki.

Winkhaus activPilot Select

Winkhaus activPilot Select to system okuć dedykowany do dużych i ciężkich okien – skrzydła o masie do 200 kg i powierzchni powyżej 2 m². Rozwiązuje problem, z którym mierzą się duże, modne przeszklenia: wraz ze wzrostem rozmiaru skrzydła rosną siły potrzebne do jego obsługi i ryzyko odkształcenia ramy.

Kluczowe właściwości:

• Nośność skrzydła do 200 kg – umożliwia stosowanie szkła o dużej gramaturze (np. trójszybowego)
• Wyrównanie nacisku uszczelki na całym obwodzie ramy, co zapobiega przeciągom i stratom ciepła
• Płynna obsługa dużych skrzydeł jedną ręką dzięki zoptymalizowanemu mechanizmowi
• Kompatybilność z szerokimi profilami okiennymi stosowanymi w budownictwie energooszczędnym

Kiedy wybrać activPilot Select? Gdy projektujesz lub wymieniasz duże okna tarasowe, panoramiczne lub narożne – szczególnie w połączeniu z trzyszybowym pakietem szybowym o podwyższonej masie.

Okucia antywłamaniowe

Okucia antywłamaniowe to systemy wyposażone w wzmocnione zaczepy grzybkowe, rygle obwodowe i blokady, które znacząco utrudniają wyważenie okna od zewnątrz. Skuteczność okuć antywłamaniowych określa norma PN-EN 1627, definiująca klasy odporności RC 1–RC 6.

Klasy odporności na włamanie (norma PN-EN 1627):

• RC 1 – ochrona przed fizycznym atakiem bez narzędzi (kopnięcia, uderzenia barkiem); czas ochrony: bez wymagań czasowych
• RC 2 – ochrona przed włamaniem za pomocą prostych narzędzi (wkrętak, kleszcze); czas ochrony: min. 3 minuty
• RC 3 – ochrona przed doświadczonym włamywaczem z narzędziami (łom, dłuto); czas ochrony: min. 5 minut

Większość domów jednorodzinnych zabezpiecza klasa RC 2. Okna przy drzwiach wejściowych, na parterze lub w słabo widocznych miejscach warto wyposażyć w okucia RC 3.

Elementy zestawu okuć antywłamaniowych:

• Zaczepy grzybkowe (min. 4-6 szt. na skrzydło) – utrudniają podważenie skrzydła
• Rygle obwodowe – blokują skrzydło w kilku punktach jednocześnie
• Klamka z blokadą kluczyka – uniemożliwia otwarcie po wybiciu szyby

Okucia uchylno-rozwierane – jak działają?

Okucia uchylno-rozwierane (nazywane też okuciami U-R lub tilt-and-turn) umożliwiają dwa tryby otwierania tego samego okna za pomocą jednej klamki:

• Tryb uchyłu – skrzydło uchyla się od góry pod kątem ok. 10–15° – wentylacja bez przeciągów
• Tryb rozwarcia – skrzydło otwiera się bocznie jak drzwi – pełny dostęp do otworu okiennego

Przełączanie między trybami odbywa się przez obrót klamki: poziomo = zamknięte, pionowo w górę = uchylone, poziomo w przeciwną stronę = otwarte.

Jak dobrać okucia do okna? (instrukcja krok po kroku)

1. Określ masę skrzydła – zmierz lub zapytaj producenta o masę skrzydła okna. Skrzydła powyżej 80 kg wymagają okuć o podwyższonej nośności (np. activPilot Select).
2. Oceń ryzyko włamania – okna na parterze, przy drzwiach wejściowych lub w ciemnych zakamarkach posesji powinny mieć okucia min. klasy RC 2.
3. Sprawdź kompatybilność z profilem – okucia Winkhaus activPilot są kompatybilne z większością systemów profili PVC, ale przed zakupem należy potwierdzić kompatybilność z konkretnym profilem okiennym.
4. Zdecyduj o funkcjach dodatkowych – mikrouchył, ogranicznik rozwarcia (bezpieczeństwo dzieci), sterownik elektryczny lub automatyka to funkcje dostępne jako moduły do activPilot Concept.
5. Skonsultuj się z monterem – wybór okuć powinien być dostosowany do gotowego profilu i szkła. Montaż okuć antywłamaniowych RC 2+ powinien wykonać certyfikowany monter, aby zachować ważność certyfikatu.

Wpływ okuć na efektywność energetyczną okna

Okucia okienne mają bezpośredni wpływ na szczelność termiczną zestawu. Rygle obwodowe dociskają skrzydło do ramy na całym obwodzie uszczelki – im więcej punktów docisku, tym równomierniejszy nacisk i mniejsze straty ciepła. W oknach o współczynniku Uw poniżej 0,8 W/(m²·K) (standard budownictwa pasywnego) okucia z precyzyjnym dociskiem obwodowym są warunkiem koniecznym osiągnięcia deklarowanych parametrów.